Sự bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Gen AI) đang đặt ra một câu hỏi lớn cho toàn bộ lực lượng lao động: Liệu AI có cướp đi công việc của chúng ta? Thực tế, khá nhiều công việc đơn thuần sẽ bị biến mất. Người ta ước tính khoảng 30-40% khối lượng công việc văn phòng như soạn thảo văn bản, làm hợp đồng, tổng hợp báo cáo, phân tích thống kê, nghiên cứu thị trường hay lập kế hoạch… sẽ không cần con người nhúng tay vào nữa. Các AI Agent, Agentic AI hoàn toàn có thể đảm nhiệm xuất sắc những đầu việc này.
Bằng một logic thông thường của giới kinh doanh, điều này đồng nghĩa với việc nhân sự của một tổ chức có thể giảm đi 30-50%. Một phép tính đơn giản sẽ cho thấy việc cắt giảm này giúp tiết kiệm một lượng lớn ngân sách, tối ưu hóa chi phí vận hành và từ đó tăng khả năng cạnh tranh cho tổ chức.
Nhưng, chúng ta cần lùi lại một bước và tự hỏi: Rốt cuộc, một tổ chức được lập ra để làm gì? Để kiếm tiền cho ông chủ? Không, cách nghĩ đó đã cũ kỹ và lỗi thời từ 50 năm trước rồi. Một tổ chức đích thực được lập ra là để nuôi dưỡng con người, tạo ra kế sinh nhai và xây dựng một môi trường sinh sống, phát triển cho những cá nhân trong đó.
Thế nên, mỗi tổ chức hiện nay đang đứng trước một cơ hội lịch sử để sử dụng AI nhằm tái cấu trúc công việc, chứ không phải để loại bỏ con người. Nguyên tắc rất đơn giản: Việc gì AI làm được, hãy để nó làm; con người sẽ đi làm những công việc khác mà AI chưa thể hoặc không thể làm được.
Điều này mang lại một lợi thế khổng lồ: Công ty có cơ hội phát triển mạnh hơn, nhanh hơn mà không cần phải tuyển thêm người. Bạn có thể mở rộng quy mô, thay đổi mô hình kinh doanh, phát triển hệ sinh thái… trong khi vẫn giữ nguyên đội ngũ hiện tại. Khối lượng công việc có thể tăng lên 50% mà quỹ lương không phình to, nhờ vào lực đòn bẩy từ AI.
Tuy nhiên, để làm được điều này, đòi hỏi các công ty phải thực sự đầu tư vào việc đào tạo lại nhân viên (Reskill). Người lao động cần được hướng dẫn cách sử dụng AI như một công cụ đắc lực, đồng thời trau dồi những kỹ năng giải quyết các bài toán phức tạp hơn mà AI để lại.
Tóm lại: Việc mượn cớ có AI để sa thải nhân viên thực chất là biểu hiện của một sự yếu kém trong quản trị, hoặc sự hèn nhát, thiếu bản lĩnh của những người làm chủ trong việc làm chủ công nghệ.
AI không phải là “kẻ hủy diệt” việc làm. AI là một cơ hội để đổi mới sáng tạo, để tổ chức vươn mình phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Và cách một doanh nghiệp đối xử với nhân sự của mình trong làn sóng AI mới thực sự định nghĩa được thế nào là một tổ chức lấy con người làm trung tâm.
