Thói quen tư duy của doanh nghiệp Việt là thấy người ta có sản phẩm dịch vụ bán được cũng muốn mình có để bán đã tay. Đi khảo sát thị trường xem cái gì đang bán được về làm theo để bán, đi hội chợ triển lãm xem cái gì hay bán được đem về bán.
Tư duy follower và tư duy “giành ăn” dường như đã ăn quá sâu vào tâm khảm của người Việt. Không hiểu từ lúc nào, hai từ kinh doanh đồng nghĩa chụp giựt, mánh khóe, đi đường tắt, ăn nhanh, ăn dày, kiếm tiền bằng cách đạp đổ nó thịnh hành trong toàn cõi VN này.
Trong khi tư duy kinh doanh đòi hỏi suy nghĩ khác biệt, học cách nghĩ của người ta chứ không phải bắt chước. Hiểu tại sao người ta làm ra vậy và tại sao người ta thành công, và mình cần bắt đầu nghĩ như họ như thế nào và làm cách nào để tạo ra thứ có bản sắc cho mình.
Trong khi kinh doanh cần tư duy hệ sinh thái, nghĩa là người ta thành công, mình cần làm gì để bổ trợ cho sự thành công đó để kết minh tạo nên một hệ sinh thái hoàn chỉnh cho khách hàng.
Không, tất cả đều không! Cứ thấy người ta bán bún bò đắt quá, bắt chước làm cái quán bún bò kế bên cạnh tranh cho tàn sát lẫn nhau chứ không nghĩ xem người ăn bún bò tanh miệng nên uống loại nước gì cho miệng bớt mùi, sáng tạo ra loại nước đó và đặt kế bên quán bún bò. Tất cả cùng thắng, từ từ làm cho cả hai cùng phát triển thu hút khách nhiều hơn.
Thật ra phát triển sản phẩm mới đòi hỏi khả năng quan sát, thấu hiểu, nhúng mình vào nhóm đối tượng khách hàng mục tiêu để phát hiện ra nhu cầu, pain point để làm ra gì đó cung cấp cho họ công cụ để giải quyết các vấn đề đó. Thấu hiểu ở đây không phải là ngồi vỗ đùi đoán mò bằng cảm tính. Việc ứng dụng công nghệ, nền tảng dữ liệu hay AI không phải để tự động hóa việc… đi copy của thiên hạ cho lẹ, mà là công cụ sắc bén để phân tích sâu hành vi người dùng. Cùng với đó, năng lực quản trị tri thức bài bản sẽ giúp doanh nghiệp chuyển hóa những dữ liệu thô đó thành các quyết định thiết kế thông minh hơn trong kinh doanh.
Cạnh tranh là ai có năng lực thấu hiểu tốt hơn bằng dữ liệu thực tế, và tốc độ triển khai phát triển sản phẩm nhanh hơn nhờ những quy trình quản trị mạch lạc. Ai tạo được nhóm tinh nhuệ hơn trong quá trình phát triển sản phẩm, thay vì một đám đông ô hợp chạy theo phong trào, thì kẻ đó nắm phần thắng.
Xã hội thay đổi, hành vi con người cũng thay đổi rất nhanh, các vấn đề mới xuất hiện liên tục. Nếu bạn làm follower, thích bắt chước coi chừng chết, vì khi bạn thấy cái gì đó bán được và làm ra bán theo thì coi chừng nhu cầu đã thay đổi rồi. Khi đó bạn sẽ bứt tóc móc con mắt hỏi tại sao mình làm y chang mà bán không được.
Ngược lại các công ty luôn dẫn dắt trào lưu, tiên phong mở ra cái mới, tạo ra sản phẩm mới liên tục sẽ thích ứng nhanh hơn trong thời đại mà cái gì cũng thay đổi nhanh này.
Phát triển sản phẩm mới, 30 năm nay, luôn là điểm nghẽn của doanh nghiệp Việt vì rào cản tư duy quá nặng nề về ăn xổi, và chụp giật.
